Słownik finansowy
Słownik finansowy wyjaśnia 15 pojęć, które spotkasz na pasku wypłaty, w umowie kredytowej i w zeznaniu PIT. Przy każdym haśle jest wzór, przykład policzony na stawkach 2026 i link do kalkulatora.
Ostatnia weryfikacja · Metodologia
Wynagrodzenie i ZUS(3)
Składki ZUS
Obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne. Z pensji na etacie pracodawca potrąca 13,71% brutto: 9,76% emerytalnej, 1,5% rentowej i 2,45% chorobowej.
Kalkulator wynagrodzeń→Składka zdrowotna
Składka na NFZ. Na etacie to 9% od brutto pomniejszonego o składki społeczne. Od 2022 roku nie obniża podatku na skali.
Kalkulator B2B→Limit 30-krotności
Roczny limit podstawy składki emerytalnej i rentowej. W 2026 roku wynosi 282 600 zł. Po jego przekroczeniu pensja netto rośnie.
Kalkulator wynagrodzeń→Podatki(6)
Zaliczka na PIT
Część podatku, którą pracodawca pobiera co miesiąc z Twojej pensji. Rozliczasz ją w zeznaniu rocznym PIT-37.
Kalkulator wynagrodzeń→Koszty uzyskania przychodu
Ryczałtowe koszty pracownika: 250 zł miesięcznie (3 000 zł rocznie) albo 300 zł (3 600 zł), gdy dojeżdżasz do pracy z innej miejscowości.
Kalkulator wynagrodzeń→Kwota wolna od podatku
Dochód do 30 000 zł rocznie jest w praktyce wolny od PIT na skali. Działa przez kwotę zmniejszającą podatek: 3 600 zł.
Kalkulator wynagrodzeń→Ulga dla młodych
Zwolnienie z PIT przychodów do 85 528 zł rocznie dla osób przed 26. urodzinami. ZUS i składkę zdrowotną płacisz normalnie.
Kalkulator wynagrodzeń→Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Forma opodatkowania JDG, w której płacisz procent od przychodu, bez odliczania kosztów. Stawki od 2% do 17%, dla wielu usług IT 12%.
Kalkulator B2B→Podatek liniowy
19% od dochodu z JDG, bez progów i bez kwoty wolnej. Składka zdrowotna to 4,9% dochodu, a w 2026 roku odliczysz jej do 14 100 zł.
Kalkulator B2B→Kredyty(4)
Raty równe i malejące
Dwa sposoby spłaty kredytu. Raty równe są stałe i niższe na starcie. Raty malejące zaczynają wyżej, ale w sumie płacisz mniej odsetek.
Kalkulator kredytu hipotecznego→Wkład własny
Część ceny mieszkania, którą płacisz z własnych pieniędzy. Rekomendacja S KNF zakłada 20%, a 10% wystarczy, gdy bank dodatkowo zabezpieczy resztę.
Kalkulator kredytu hipotecznego→RRSO
Rzeczywista roczna stopa oprocentowania. Pokazuje całkowity koszt kredytu: odsetki, prowizję i inne opłaty w jednej liczbie.
Kalkulator kredytu gotówkowego→WIBOR, WIRON i POLSTR
Wskaźniki referencyjne, od których zależy oprocentowanie zmienne kredytu. WIBOR jest wygaszany, a jego następcą jest POLSTR. Oprocentowanie = wskaźnik + marża banku.
Kalkulator kredytu hipotecznego→Oszczędzanie(2)
Podatek Belki
19% zryczałtowanego podatku od odsetek z lokat, kont oszczędnościowych i innych zysków kapitałowych. Od odsetek bank pobiera go sam.
Kalkulator lokat→IKZE
Konto emerytalne, którego wpłaty odliczasz od dochodu. Limit w 2026 roku: 11 304 zł, a dla JDG 16 956 zł. Przy wypłacie po 65. roku życia płacisz 10%.
Kalkulator IKZE→Rzeczywista roczna stopa oprocentowania. Pokazuje całkowity koszt kredytu: odsetki, prowizję i inne opłaty w jednej liczbie.
Dochód do 30 000 zł rocznie jest w praktyce wolny od PIT na skali. Działa przez kwotę zmniejszającą podatek: 3 600 zł.
Liczą je te same funkcje, których używają nasze kalkulatory, na stawkach na 2026 rok z ustaw, obwieszczeń w Monitorze Polskim i tabel ZUS.